Het was langzaam tijd om terug naar Europa te gaan. Dus zakte van Manali aar beneden naar Amritsar. De Sikh hoofdstad van India, aan de pakistaanse grens. Dit verslag telt 3.991 woorden, 21 minuten leestijd.
Ik ben weer in Manali. Daar ben ik vaker geweest dus er valt weinig nieuws over te vertellen of te schrijven. Met andere woorden, ik beleef niks spannends. Maar ja, dit is wel India. Dus om je heen gebeurt er van alles wat wel het vermelden waard is. Neem de dagelijkse gebeurtenissen in de krant en ook nog wat late dingen over mijn berg ervaringen van de afgelopen weken en de rit naar Pakistan waar ik, in Amritsar, veel andere overlanders tegen kwam.
Op de ‘weg’ tussen Delhi en Leh kom je héél veel buitenlanders op motoren en fietsen tegen. Die willen allemaal deze legendarische weg overwinnen. Het is momenteel vakantie seizoen in Europa en dat is te merken. Met een motor is het makkelijker deze weg te doen dan met de vrachtwagen (of met de fiets). Ik heb respect voor de motorrijders hoor, want het blijft wel een hele opgave, maar meer respect heb ik voor die fietsers die, vaak in hun eentje, deze nachtmerrie weg overwinnen. Sommige doen er twee tot drie weken over, hebben alleen een slaapzak en tent bij zich en passen zich aan aan de weg, aan de omstandigheden. De fietser krijgt een herinnering die ze nooit zullen vergeten.
De motor rijders daarentegen zijn vaak 50’ers die nog eens hun wilde haren willen laten wapperen. Sommige hebben weinig tot geen motor ervaring (en ook geen haren meer) en dat is goed te merken als je ze tegen komt.
Vrijwel boven op de laatste hoogste pass kwam ik, op het smalste stukje van de weg, een vrachtwagen tegen die gebaarde of ik water bij me had. Nou zijn er Nederlanders die dan gewoon door rijden, maar ik stopte en vroeg wat er aan de hand was. Zijn waterslang was gebroken en al het water was uit zijn radiator gelopen. Hij had de slang gerepareerd maar had geen water om de boel weer te vullen. Ik parkeerde mijn auto 10 meter verder, met een wiel 10 cm over de afgrond van 300 meter diep zodat er ieder geval nog een personen auto langs kon. Gaf hem water, en juist dan komt er natuurlijk een colonne vrachtwagens naar boven boemelen. Die konden er niet door, ik stond midden in een bocht en ik had al visoenen van een vrachtwagen die mijn auto schampte tijdens het toch proberen er langs te rijden en mijn mooie MAN in de afgrond zou duwen. Na veel vijven en zessen ging de colonne iets terug (ze moeten dan achteruit een steil stuk bochtig weg af, en dat vinden ze helemaal niet leuk) zodat ik op een minuscuul stukje passeer grond kon gaan staan om hun door te laten. Aan het eind van al dit was mijn Karma flink gestegen, maar mijn bloeddruk ook.
Begin augustus was er een ernstige ramp bij een van de tempels niet ver hier vandaan. Deze Hindoe tempel, ongeveer 300 km van Manali is ter ere van de moeder Gods en elk jaar gaan daar, rond deze tijd, honderdduizenden naar toe om eer te betonen aan deze tempel en deze moeder Gods (welke God van de 40.000 dat is moet je me niet vragen). De tempel staat boven op een bergje en er loopt een smal pad naar boven. Op die dag van 2 augustus waren er zo’n 20 tot 25 duizend mensen rond die tempel, je kan je voorstellen wat een zooitje het was. Het gaat natuurlijk op zijn India’s, dus dringen om naar boven te komen, geen respect voor andere, ellebogenwerk er bij etc. Het verhaal van de overheid is dat er iemand schreeuwde dat er een aardverschuiving was, waardoor men boven in paniek probeerde de berg af te komen en er 150, merendeel vrouwen en kinderen, onder de voet werden gelopen en het leven lieten. Dat is ook het verhaal wat de internationale media te horen heeft gekregen.
Na een paar dagen echter, begonnen er andere versies de ronde te doen, en het blijkt nu waarschijnlijk heel erg anders in elkaar te zitten maar daar hoor je niet veel over.
Boven bij de tempel, waar dus 20 tot 25 duizend man per dag een bezoek kwam brengen, waren maar twee (lage) politie agenten om de boel te regelen. Toen er teveel gedrang was, begonnen deze twee heren een paar keer met hun bamboestokken op de meute in te rammen, iets wat ik ze vaker heb zien doen in dit land. Gevolg, paniek brak uit en de meute probeerde de klappen te ontlopen door naar benee te vluchten. Maar in India is het , als het vol is, ook echt vol, dus het werd extreem trekken duwen en paniek brak uit. Gevolg inderdaad, 150 merendeel vrouwen en kinderen werden onder de voet gelopen en vonden de dood.
Behalve dat er maar twee agentjes waren om de meute van 25.000 in bedwang te houden, was er boven ook geen eerste hulp en waren de eerste hulp dozen die er wel waren leeg. Beneden aan de berg was een medische post, maar er was daar niemand die zelfs maar een pols kon opnemen om te zien of iemand levend of dood was. Het duurde twee uur voor de eerste ambulance er was, toen waren de gewonden reeds met privé auto’s naar het ziekenhuis gebracht. Het was zelfs zo erg dat een gewonde voor dood op de stapel met lijken gegooid was. Pas nadat zijn familie hem hadden gevonden tussen de lijken en de man plots iets prevelde over ‘water’, werd de fout ontdekt.
Twee dagen later gingen er weer vrolijk 25.000 man de berg op om de God te eren. Er was niets veranderd aan veiligheid of aan meute-controle. Als dat geen kip-zonder-kop gedrag is weet ik het ook niet meer…
In Manali heerlijke Tibetaanse noedelsoep (topa?)
Ik heb een kennis in Manali, ken hem al een paar jaar. Ik parkeerde mijn auto op een stuk grond net onder Manali, maar het stonk er erg, zoals altijd in India, naar Pies en Poep. Ja zegt ie, dat is een probleem in India, mensen doen hun behoefte overal. Twee dagen later, komt ie met zijn vehikel aangereden op hetzelfde stuk grond en ging uitgebreid zitten poepen een paar meter verder aan de waterkant. Men doet dit aan de rivier kant zodat ze tenminste nog hun billen kunnen wassen. Ik sprak hem er op aan naderhand (een eerbiedwaardige aftstand houdend). Ja zegt ie, dat is echt een probleem in India, en draait zich om en begint met hetzelfde water als waar die net in gekakt had zijn auto te wassen.
Ik vind het zo vies, want men poept en piest in het water dat door andere, benedenstrooms, als drinkwater wordt gebruikt. Toch is het de normaalste zaak van de wereld dat er in een land, dat nucleaire bommen maakt, geen toiletten zijn. Ik zal dus nooit water uit een rivier tappen in India, hoe schoon het er ook uit ziet, ook niet boven in de bergen
Nog geen uur later kwam er een Indiase man op dezelfde plek als waar die ander net gekakt had. Hij kleedde zich bijna helemaal uit en al staande in zijn onderbroek begon hij zijn kleren te wassen…
De volgende dag lees ik dit in de krant. Men doet hier proeven met water om te kijken of er veilig en goed water is voor de bevolking. Men neemt monsters uit de gewone handpompen, uit waterputten en bij overheid gebouwen. Het blijk nu dat in de hele staat bij twee van de drie monsters het water verontreinigd is en niet geschikt om te drinken. Raar he.
Uitgedoste Indiase toeristen bij een tempel in Manali.
In en rond Srinagar is het ook nog steeds hommeles. Dat is al weken zo. Srinagar is voornamelijk een moslim gebied, dat voorheen bij Pakistan hoorde maar door India is …eum….geannexeerd. Daar is al jaren strijd, het gebied ligt tegen de Pakistaanse grens en dat geeft natuurlijk gelegenheid voor allerlei ellende. Bomaanslagen, sabotage en een enorme Indiase legermacht. En als je, als moslim, door een enorme Hindu legermacht wordt bezet (want zo zien de mensen het daar, en zo ziet het er ook naar uit als je daar bent), dan ageer je daar tegen, das logisch. De Indiase regering is star en geeft niks toe, veel ellende tot gevolg.
Toen een maand geleden de door Hindu gedomineerde provincie bestuur een flinke lap grond schonk (!) aan een organisatie om een grote Hindu tempel te maken (of eigenlijk uit te breiden), brak de ellende los. Protesten werden gewelddadig, politie begon te schieten op demonstranten, vele doden, als gevolg meer demonstraties enfin, je snapt het. Dit soort gebeurtenissen halen om de een of andere reden het internationale nieuws niet. Vreemd want wat India met Kashmir doet is bijna hetzelfde als wat China met Tibet doet.
Uiteindelijk, tijdens mijn Leh bezoek, heeft men de beslissing over de grond terug gedraaid, waarop er protesten vanuit Hindu kant losbraken, allemaal wederom met dezelfde ellende als gevolg. Ik geloof dat nu de moslims tegen de Hindu’s protesteren omdat ze protesteren, maar altijd gaat het met ellende gepaard. Tijdens demonstraties verliest iedereen hier hun fatsoen en wordt niets ontzien. Wegen worden geblokkeerd, transporten worden niet toegelaten, het lijkt Nepal wel. Ik ben blij dat ik niet via die weg ben terug gereden (alhoewel mijn weg ook geen pretje was), ben benieuwd of ik nog mensen tegen kom die het wel gedaan hebben.
Op 8-8-8 reed ik richting Raisson. Dat is maar 25 km van Manali, maar wel op weg naar het benee, waar ik uiteindelijk toch naar toe moest. In Raisson heb ik wat oude bekende wonen en ik dacht, ach, kan ik daar nog een paar daagjes vertoeven. Maar het regende en het regende, en bij Raison aangekomen was er niemand te bespeuren. Liet mijn kaartje en mijn mobiele nummer achter bij het huis van een kennis en besloot, tegen mijn wil in, om toch maar door te rijden. Langzaam zakte ik de bergen af en bij Sundarnagar aangekomen besloot ik om maar aan het meer te kamperen voor de nacht ondanks dat het nog wat vroeg was.
Daar komt weer een God aan
Vond zowaar een internet wireless spot zonder paswoord en zat heerlijk een paar uur aan het meer te netten op iemand anders verbinding. Jammer van de vele vliegen. Ik was aan het koken toen de telefoon ging. Sunil uit Raison waar ik mijn kaartje had achtergelaten. Waarom had ik niet even gewacht, en ik moest terug komen. Tja, ik was al honderd kilometer verder, maar had aan de andere kant nog een maand visa tijd en op het platteland is het nog steeds erg heet. De beslissing was dus snel gemaakt en de volgende achtend reed ik terug naar Raison waar ik een paar dagen rustig op de camp-ground aldaar verbleef.
Na wederom een bezoek aan Manali om de ondertussen opgepeuzelde bruin brood en verse groente te vervangen was het de 12e dan toch eindelijk tijd om te gaan rijden. Tijd, niet omdat ik vanwege visa redenen moest, maar tijd omdat ik het hier wel weer gezien had. Was er te vaak geweest en dan val je te veel in herhalingen en dat is saai.
Wederom rustig naar het zuiden gekard, langs bekende stekkies( zoals het Hill-Tone hotel, wel een leuke woordspeling) en overnacht in Sundarnagar waar het wederom veel regende. De volgende dag was theoretisch Amritsar mogelijk, dat had ik ooit eerder gedaan (maar dan andersom). Het viel niet mee, het was de 13e vandaag, maar lukte toch. Het was grijs nat en troosteloos vandaag. Had echt het gevoel dat ik met de terugreis naar Europa was begonnen vandaag, beetje onbehagelijk gevoel.
Wegen blokkeren is wel een mode in Azië
Eerst kwam ik, boven op de laatste berg, vast te zitten in een file. Mijn auto zo ver mogelijk langs de file gereden en ergens langs de kant geparkeerd waar er dan nog eventueel auto’s langs konden. Naar de kop van de file gereden, een kilometertje verder. Daar waren boze Hindoes aan het protesteren tegen de hele gang van zaken van de, door mij eerder beschreven, problemen in Kasjmir. Deze Hindoes vonden dat de hele deal, met het terugdraaien van de extra grond, voor ‘hun’ tempel in Kasjmir juist was en blokkeerde daarom de hoofdweg van 9 tot 11 uur. Het was al half elf dus dat duurde niet zo lang meer maar de file moest nog wel opgelost worden en dat duurde vast een half uur extra. Al om was dat 90 minuten verdwenen.
Langs de weg kwam ik tot twee keer een dode koe tegen, waarschijnlijk aangereden door een auto. Jaja, de koe is wel een God, maar als ie dood is laten ze hem lekker langs de weg wegrotten (je kan je de geur voorstellen).
Ook stonden er halverwege het gevaarlijke stuk (daar is de weg erg smal en de afgrond diep) een heleboel mensen naar beneden de staren. Een paar mensen liepen in paniek wat rond, het was mij duidelijk wat er gebeurd was. Het is momenteel pelgrim seizoen. Hele hordes mensen gaan lopend, op de fiets en tegenwoordig steeds meer op de brommer, naar de tempel van hun God om deze te eren. Dan gaan ze weer terug naar huis, maar sommige mensen komen van honderden kilometers aftstand en zijn weken onderweg. Helaas, zie je tegenwoordig dus veel jongelui op motoren over de weg scheuren. Ze hebben dan oranje doeken om en oranje vlaggetjes op hun brommers. Een van die oranje vaandeliers was dus die berg afgereden en lag waarschijnlijk benee. Die kloof was zo diep dat overleven onmogelijk is. Dit alles in naam der God…
Onderaan de laatste berg gekomen was er Indiase puinhoop bij wat wegwerkzaamheden. Er was maar één rijstrook en iedereen wilde eerst, de boel stond dus heerlijk vast. Een bus, asociaal als ze zijn, probeerde de boel te omzeilen door, door het naastgelegen modderveld te ploegen, kwam bij het weer opdraaien van de weg heerlijk vast kwam te zitten in de modderzooi, en blokkeerde daarmee de boel nog eens dubbel. Enfin, je snapt het, daar ging weer 45 minuten.
Eigen schuld dikke bult, moet je maar niet proberen er langs te gaan.
Eenmaal op het platteland aangekomen begon het te regenen en niet zo zuinig. De weg was verschrikkelijk mooi. Echt, ik kan niet anders zeggen. Deze weg, tussen Roop Nagar (Ropar in de volkmond) en de NH1 bij Pagwahare (tussen Ludiana en Jullunder) is aangelegd door een niet overheid bedrijf. De tol is redelijk fors maar het is werkelijk een genot om te rijden. Geen onverwachte hobbels, geen dorpje om de paar kilometer. Ik heb in de 6e versnelling gereden (voor het eerst sinds Maleisië volgens mij) en zelfs de cruise-control aangezet. Toch kon ik vanwege de hevige regen niet al te hard en ik begon te vermoeden dat ik Amritsar niet voor het donker zou halen. Op zich niet zo erg maar vind maar eens een parkeerplek. De velden waren allemaal zwembaden geworden door de regen, er bleef dan alleen maar optie als parkeren langs de weg of bij een benzine station. Beide geen aanrader dus ik probeerde toch maar Amritsar te halen Voor Jullunder kwam ik op de National Highway nummer 1 (NH1) en het duurde niet lang voor ik McDonald’s tegen kwam. Moest even stoppen, en na een onbevredigend vroege avondmaal van een Mcmaharadja (Kip imitatie van de Big Mac) en wat slappe frieten (de Cola was het enige wat up-to-standaard was), reed ik snel door Jullunder richting Amritsar.
60 km voor Amritsar begon wederom ellende. Men was begonnen te four-lanen. Ik ga er niet meer over uitweiden hoe dom de mensen dat hier doen, rest mijn alleen maar te vertellen dat ik in die laatste 50 km (10 km voor Amritsar stopte men met de werkzaamheden) 19 keer van kant moest wisselen (Deviasion). Gemiddeld dus om de twee drie kilometer moest je van de bestaande weg af, meestal via een zandpad dat haastig en slecht was aangelegd, via heuveltjes en andere obstakels, naar de andere kant van de dubbele snelweg. Dat houd niet alleen erg op, het creëert file, irritatie en slecht weggedrag bij de India’ers, die al niet bekend staan als sociaal weggebruikers.
Toen het four-lanen eindelijk op hield was er plots een blokkade op de weg waar alleen maar personen auto’s door mochten, vrachtwagens en bussen moesten afslaan van de invalsweg. Op z’n India’s natuurlijk. Je wordt van de weg afgestuurd en dan houd het op. Bekijk het maar waar je naar toe moet, geen bord, geen omleiding, gewoon jammer dus. Gelukkig had ik op mijn GPS de locatie van mijn bestemming gezet, anders was ik hopeloos de weg kwijt geraakt in dit chaotische Amritsar. Nu reed ik , op slag van zonsondergang (ik hoorde hem vallen) bij Mrs Bandari’s binnen. Nou ja, binnen, ik kon niet naar binnen want het was er een beetje druk. Mijn Franse vrienden waren er, stonden uitgebreid geparkeerd en blokkeerde de in en doorgang, Robert en Karlijn stonden er, er stond een Duitse bus geparkeerd, die later van Walter bleek, een bekende gezicht onder overlanders. Ik had hem ooit in Islamabad ontmoet, toen hallo tegen hem gezegd maar hij liep stoïcijns door. Ik dacht toen.. graag of niet. Later bleek dat ie 80% doof was.
Er waren verder ook twee Engelse die ik ook in Nubra al was tegen gekomen. Heel gezellig, we hebben tot laat (haha, om 9 uur was ik kapot en ben gaan slapen) aan het bier gezeten. Kreeg nog wel even de horror-stories te horen van de Fransman en het Engels stel, die in Kasjmir aangevallen waren door demonstranten en dit hebben moeten bekopen met kapotte ramen. Robert en Karlijn stonden tussen de demonstranten met geweren en pistolen. Ze hebben erg veel geluk gehad.
Roger en Karlijn konden nu weer lachen
Er zijn in dit deel van India afgelopen weken vele doden gevallen. Politie en leger heeft demonstranten dood geschoten en de demonstranten hebben politie mensen gelyncht. Momenteel heerst er een shoot-on-site curfew, met andere woorden, iedereen die zich op straat begeeft word zonder pardon neergeschoten. Eng, zeer eng, en dat in ene land met nucleaire wapens…
Spendeerde mijn laatste dagen in India in rust. Het regende een paar dagen veel, dat gaf tijd om heerlijk te kwekken met collega rijders. Een bezoek aan de Pizzahut met alle 9 overlanders die er hier zijn was erg gezellig. De pizzahut obers bleken ook nog eens goede dansers te zijn. Als er iemand jarig was werd er door alle obers gezongen en gedanst, leuk om te zien, het leek wel een Bollywood film.
De Pizzahut met de hele ‘ familie’
Het was heet in Amritsar, ondanks dat toch wat werk gedaan. Mijn mega claxon in een speciaal daarvoor gemaakte metalen doos gezet zodat ik die in Europa onzichtbaar kan maken (is verboden), nog wat extra metalen dozen laten maken, dat is hier zo goedkoop, veel gepraat met Roger en Karlijn, met Kinh en Jennifer (die een verlopen Indiase Visa bleken te hebben), met het Franse stel dat ik overal tegenkom (en die erg gezellig werden als ze wat op hadden), met Oliver (alias Olie) die met een landrover uit Pakistan kwam rijden, met een stel Engelse, die ook net uit Pakistan kwamen en daar een mega ongeluk hadden gehad en hun hele auto bijna Total los hadden. Daar kon je nu niets meer van zien.
Het noodlot sloeg ook bij mij toe. Ik haalde wat vreemde bestanden van mijn harddisk waarvan ik vermoede dat het virussen waren. Mijn computer wilde daarna niet meer opstarten. Op zich niet ernstig, maar toen ik de cd van windows wilde draaien om het te herstellen werkte ook mijn cd rom niet meer. Dat geintje koste me twee dagen om te maken.
Ondertussen vertrokken er een paar overlanders, en kwamen Stefan en Philip met Nancy en de honden er voor terug. Dikke pret dus. Toch begon het na 5 dagen in de beschermde tuin van Ms Bndari te kriebelen. Had al mijn jobjes wel gedaan en wilde aan de ene kant Pakistan wel in maar aan de andere kant nog even van India ‘genieten’. Reed daarom op de 19e in de ochtend naar een parkeer terrein achter een grote supermarkt en wilde daar een of twee dagen doorbrengen. Na een paar uur had ik het echter al wel gezien, of eigenlijk gevoeld. Uit de beschermende schaduw van de tuin in de brandende zon van het parkeerterrein. En geen stroom meer om mijn airco aan te zwengelen, het was zinderend heet. Besloot daarom nog diezelfde dag naar de grens door te rijden want alleen in beweging blijven bracht verkoeling. Bij de grens aangekomen was het erg druk in verband met de dagelijkse grens ceremonie. Dat had ik wel verwacht, maar er was absoluut geen plek om te parkeren, alle plaatsen die er vorig jaar nog waren had men veranderd. Men had restaurantjes gesloopt en daar parkeer terreinen van gemaakt, dat leverde blijkbaar beter geld op. Tussen de 50 en 100 roepies moest ik betalen om te mogen parkeren. Ja dagggg, ik ben Hollander hoor. Reed 5 kilometer terug waar ik een groot leeg parkeer terrein had gezien. Geen idee waar het voor was maar ik ging er midden op staan, in mijn uppie. Duurde niet lang of ik had kijkers, maar die werkte ik allemaal binnen een half uurtje weg (en al helemaal toen er een zot om 10 roepies ging vragen) en bracht, ondanks de luide luidspreker van een Sikh tempel nabij, in ‘rust’ de nacht door, 5 km van Pakistan af. Hoorde dat gisteren Mousharaf was afgetreden, dus ik dacht, dan is er een minder, dus weer plek voor mij.
Laatste bakkie thee in India
India nawoord
Bij elkaar ben ik denk ik dik anderhalf jaar in India geweest, nu ben ik er voorgoed weg. Kan het niet laten toch nog wat opmerkingen over India te plaatsen:
India, is het land waar:
-Ze altijd vroegen of ik alleen was (en dan heel verbaasd waren als ik ja zei).
-waar ze de weg onderhouden door te wachten tot de gaten zo groot zijn dat er mensen in verdwijnen.
-waar road-works road-rape betekent
-waar de politie eerst slaat en dan niks zegt
-waar de politie nooit een probleem op lost
-waar het grootste aantal zak-krabbers woont.
-waar de tempels meer herrie maken dan de moskeeën.
-waar de mensen het langzaamst inhalen.
-waar mensen het meest toegankelijk zijn van alle landen waar ik geweest ben.
-waar de vrouwen super elegant gekleed zijn
-waar het het meest leuk is om de weg te vragen
-waar je je als buitenlander speciaal voelt
-waar het overal stinkt naar pies, poep en/of afval
India heeft ook het/de meest(e):
-slagbomen over de weg
-spookrijders ter wereld
-aantal loslopende beesten op de weg
-aantal poep rapers
-aantal parkeerder midden op de weg
-aantal mensen op één bromfiets (8)
-aantal corrupte en luie agenten (zal ik in Afrika wel bij moeten stellen)
-aantal auto’s met panne op en langs de weg.
-aantal Tata trucks
-aantal ‘inconvenience regretted’ borden
-bedelende koeien ter wereld
-aantal wild-plassers
-aantal mensen per vierkante kilometer gevoel
-aantal verkeersdoden per jaar
-aantal never-ending-road-Works ter wereld
-Israëlische toeristen.
-aantal slechte verkopers ter wereld
-aantal slechte bestuurders ter wereld
-aantal km slechtste wegen ter wereld
-aantal bedelaars ter wereld
-aantal afzetters ter wereld
-aantal tolpoorten .
Maar India is ook het land waar
Ze een nucleaire bom kunnen maken maar geen toilet
Men vind dat iedere Pakistaan een terrorist is.
De Buffel of koe altijd net over gaat steken als ik er aan kom
levensonderhoud super goedkoop kan zijn
Ik tot nu toe het lekkerste en gevarieerdste eten heb gevonden
De zee altijd vies is, te vies om in te zwemmen.
De meeste toeristische attracties een verschrikking zijn (en vet over-rated)
India is een land waar ik altijd graag naar toe ga, maar ook altijd graag weer verlaat.
India… je moet het ervaren.